20 juni 2013

PvdA over Gebiedsvisie Wind in gemeenteraad 13 juni

Voorzitter, de vraag die vandaag voorligt is of de raad van Borger-Odoorn de ontwerp-Gebiedsvisie Wind Drenthe wil overnemen als input om te komen tot wijziging van de Structuurvisie Borger-Odoorn. Het antwoord hierop is een duidelijk NEE!

Door: Henk Zwiep, fractievoorzitter PvdA Borger-Odoorn

De huidige Structuurvisie van Borger-Odoorn kan wat ons betreft voor het onderdeel zoals opgenomen over windenergie gehandhaafd blijven. Te weten “dat vanuit landschappelijke overwegingen een grootschalig windmolenpark tussen de 80 tot 200 windmolens onacceptabel is”. De grenzen hieronder zijn door de gemeenteraad niet uitgesproken. Bij motie is door onze raad hierover aangegeven dat te willen doen bij de behandeling van de gebiedsvisie.
Onze positie hierin is duidelijk. Wij willen in elk geval de ontwerp-Gebiedsvisie Wind Drenthe niet overnemen als input voor onze thans geldende Structuurvisie.
Voorzitter,
De discussie over windmolens is door de gebiedsvisie ingestoken vanuit ruimtelijke ordening, maar het is geen ruimtelijke ordeningsdiscussie, het is met name een sociaal maatschappelijke discussie.
En deze sociaal maatschappelijke discussie heeft, tot het moment dat de gebiedsvisie op tafel is gekomen, niet plaatsgevonden. Nu de gebiedsvisie het levenslicht heeft gezien, is de sociaal-maatschappelijke discussie ook in alle hevigheid naar voren gekomen.
En dat deze discussie nu plaats vindt is niet raar. Zonder de bevolking te betrekken, zijn er plannen gemaakt door de regering. Zonder de bevolking of de gemeenten te raadplegen, heeft de provincie zoekgebieden voor windlocaties in de gemeenten Aa en Hunze en Borger-Odoorn aangewezen. Wel gebieden aangewezen, geen maatschappelijke discussie.
Op het verzoek van de gemeente om eerst een maatschappelijke discussie aan te gaan voordat er over plannen gepraat gaat worden, is het rijk niet ingegaan en ook de provincie heeft deze lijn bewust of onbewust niet willen volgen. Door deze sociaal-maatschappelijke discussie over te slaan, zitten we nu in een situatie dat er bij een overgrote meerderheid in dit gebied geen draagvlak is voor de komst van windmolens. Waar het volgens mijn bescheiden mening mogelijk was geweest om een aantal windmolens in onze gemeente te plaatsen als daar op voorhand een open discussie over was gevoerd. Nu zitten we nu in de patstelling dat de nuloptie als enige optie bij een groot deel van de bevolking naar voren komt.
Onder andere tijdens een eerdere bijeenkomst in dit gebouw maakten de inwoners van dit gebied duidelijk dat de gebiedsvisie helemaal geen optie is. Tijdens deze bijeenkomst is onder andere uitgelegd dat de gebiedsvisie weet te voorkomen dat er nog veel meer windmolens geplaatst kunnen worden met de Rijkscoördinatieregeling. Maar deze omgekeerde redenering helpt niet meer. Onze inwoners nemen overigens dit risico, met in het achterhoofd de gedachte dat bij het ontbreken van draagvlak de plaatsing niet doorgaat. En geef ze eens ongelijk, vergelijk de discussie in Groningen en Barendrecht over de opslag van CO2. Ik citeer ,,Een van de redenen waarom het draagvlak in Groningen ontbreekt, is dat er nog heel veel vragen zijn rond de opslag van CO2. Daarom willen we dat er een noordelijke dialoog wordt opgestart waarin die vragen centraal staan. Voor- en tegenstanders moeten de ruimte hebben om uitvoerig te discussiëren”, stelt gedeputeerde Jager. Minister Verhagen (destijds van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie) wilde snel een besluit nemen over de ondergrondse opslag van CO2 in de noordelijke provincies. Daarbij heeft hij sterk rekening gehouden met ,,de twijfels en zorgen die over CO2 leven”, zei Verhagen. Ik citeer wederom: ,,Wij vinden draagvlak belangrijk en dat is de reden waarom ik wil weten wat de mensen in het Noorden willen. Het is goed dat mensen duidelijk maken wat ze willen.” Als argument om de CO2-opslag in Barendrecht en Groningen te laten vervallen, zei Verhagen: ,,Een volledig gebrek aan lokaal draagvlak”, zonder zich daarbij denk ik te realiseren dat hij de burgers in heel Nederland met die uitspraak een uiterst machtig wapen in handen gaf. Of geldt dit argument niet in veenkoloniaal gebied?
Bij mijzelf zijn de signalen pas echt goed doorgekomen toen we de gebiedsvisie zijn gaan ontwikkelen. Ik had echt gedacht dat met het voertuig van de gebiedsvisie tot het aanwijzen van gebieden zouden kunnen komen waar we wel en waar we geen windmolens zouden willen plaatsen. Wij hebben als PvdA dan ook vóór gestemd om de gebiedsvisie te ontwikkelen en mee te betalen.
Het ontwikkelen van deze gebiedsvisie is door de bevolking dus opgepakt om de maatschappelijke discussie te voeren, die tot dan toe nog steeds niet was gevoerd. Heel duidelijk is daarbij geworden dat onze bevolking deze visie niet accepteert en een groter plan al helemaal niet. De gebiedsvisie en vooral de reacties op deze gebiedsvisie hebben ons standpunt als PvdA mede bepaald.
Zoals ik al zei het was misschien best wel mogelijk geweest met de bevolking een plan met draagvlak te ontwikkelen, maar dan hadden we bij nul moeten beginnen en met de bevolking af moeten spreken dat het aantal te plaatsen windmolens de uitkomst zou zijn van een maatschappelijke discussie. Eerst dreigen met heel veel windmolens, dan met een beperkt aantal windmolens komen en vooral aangeven dat de gebiedsvisie moet worden aangenomen om erger te voorkomen en deze beperking vooral maar te omarmen en daar dan ook nog draagvlak voor verwachten is wel misschien wel erg naïef.
Om een en ander als PvdA Borger Odoorn te kunnen keren, hebben we contacten gezocht met ons provinciale vertegenwoordigers en ook met onze landelijke vertegenwoordigers. De vraag die ik mij daar zelf steeds bij stel, is of we nog invloed kunnen uitoefen en of we nog in staat zijn om de bakens te verzetten. Bijvoorbeeld door te kijken of de windmolens niet over heel Drenthe moeten worden geplaatst, zeker als je hoort dat er gemeenten zijn die ze wel willen plaatsen. Verder hebben we onderzocht of het nog tot de mogelijkheden behoort of ze in onze gemeente op een andere plek kunnen worden geplaatst, maar de lokale PvdA heeft veel nul op het rekest gekregen. De landelijke politiek verwijst naar de provinciale politiek. De provinciale politiek heeft de gebieden aangewezen. Hoe de provinciale politiek dat heeft gedaan, is mij inmiddels ook wel duidelijk. Opgelegd en zonder overleg met medebestuurslagen en inwoners van het gebied. Dat heeft niet alleen geleid tot het ontbreken van draagvlak bij de inwoners van ons gebied, maar ook tot het ontbreken van draagvlak bij (en de omvang zal vanavond blijken) groter of kleiner deel van de politiek in onze gemeente.
Wat de politiek op welk niveau dan ook niet wil, zijn voldongen feiten. De politiek wil in zijn algemeenheid kritisch, maar constructief meepraten over beslissingen die op andere bestuurslagen worden genomen. Zeker als dat gaat over de inrichting van de sociale cohesie in de samenleving. Die kans is ons niet gegeven. Dat kweekt absoluut geen begrip en geeft ook weinig vertrouwen.
Om het maar eens kernachtig te zeggen. Veel is nog onduidelijk. Dat maakt mensen onzeker, maar het enige dat duidelijk is, is dat over de bevolking heen wordt beslist, en dat dit de mensen boos maakt.
Omdat wij zijn gekozen door de inwoners van Borger-Odoorn, vertegenwoordigen wij ook de stem van de inwoners van dit gebied. Ik vind dat de provinciale politici dat ook moeten doen. Daarbij moeten zij de afweging maken om de stem te vertegenwoordigen van de inwoners van Drenthe. De provincie heeft uiteindelijk de keuze voor de zoekgebieden gemaakt zonder ons, maar voor ons. Daar hoef je van ons dan ook geen draagvlak voor te verwachten.
Zeker niet als je dit moet zien in het verdwijnen van het huidige landschap. De afgelopen tijd werd ik weer door iemand herinnerd aan wat Joni Mitchell, en later ook de Counting Crows, zong in de jaren 70 over de Big Yellow Taxi. De taxi kwam en nam in het kader van de vooruitgang haar herinneringen over haar jeugd, maar met name ook het landschap waarin zij opgroeide weg. Als de taxi langs kwam was er iets dierbaars uit haar leven verdwenen. Haar moraal: ,,Gaat het niet altijd zo, dat je niet weet wat je hebt, totdat het weg is” De inwoners in ons gebied voorzien dit en willen geen windmolens in plaats van het paradijselijke open landschap.
Wij scharen ons achter deze inwoners en willen de ontwerp-Gebiedsvisie Wind Drenthe dan ook niet overnemen als input voor onze thans geldende Structuurvisie.
Voorzitter bedankt.

Henk Zwiep verklaart het standpunt van de PvdA-fractie Borger-Odoorn in de raadsvergadering van 13 juni in het Brughuus te Valthermond