11 maart 2014

Voorzieningen worden pas echt gemist als de deuren zijn gesloten

Voor de kwaliteit van de leefbaarheid in onze kernen en dorpen is  de aanwezigheid van voorzieningen zoals school, dorpshuis, winkel, postkantoor, bank, zwembad, woningen enz. belangrijk. De aanwezigheid van dergelijke voorzieningen bepaalt ook voor de deel de vitaliteit van onze dorpen.
 
Door: Henk Zwiep en Menno Hilverts
 
Uiteraard is het zo dat naast ‘stenen’ vooral de inwoners zelf voor een belangrijk deel  bepalend zijn voor de leefbaarheid in hun dorp. Het is immers niet alleen van belang dat de woningen goed zijn en de openbare ruimte aantrekkelijk, maar ook dat de mensen elkaar in voldoende mate (kunnen leren) kennen. Herkenbaarheid, vertrouwen, onderlinge hulp en de beleving van veiligheid hangt nauw met elkaar samen.
 
De gemeente heeft al jaren een beleid dat is gericht op verbetering van de leefbaarheid en vitaliteit van de dorpen, waarvan de praktische uitvoering (prioriteit en fasering) is vastgelegd in Dorps Ontwikkelings Plannen. De zogenaamde DOP’s.
 
Maar ondanks de DOP’s is de laatste tijd weer een aantal voorzieningen in ons gebied onderwerp van discussie. De voorzieningen die nu in het geding zijn betreffen:
De Buurtsuper ‘Spar’ in Nieuw-Buinen en de ‘Troefmarkt’ in Valthe en de ‘Rabo’ vestiging in Odoorn en Valthermond.
 
Sluiting buurtsupers
 
Het niet meer kunnen winkelen bij de buurtsuper kan voor met name de ouderen en mensen met een beperking een groot probleem worden. Zij zijn voor de dagelijkse boodschappen, postzaken en het pinnen van geld afhankelijk van familie en kennissen terwijl mensen juist zelf zolang mogelijk de regie willen houden over hun dagelijkse bezigheden en daar horen de boodschappen natuurlijk bij. Elkaar ontmoeten en even een praatje maken zal minder worden, dit sociale aspect moet niet onderschat worden. Vereenzaming ligt voor hen op de loer. De leefbaarheid (in de wijk) en niet te vergeten  de zelfredzaamheid neemt af.  Terwijl het beleid er op is gericht dat veel  bewoners zolang mogelijk prettig in hun eigen dorp blijven wonen.
 
Nieuw-Buinen
 
De klanten van de Spar zijn geschokt, verdrietig en onzeker over hoe het verder gaat. Ook voor de franchiser Egbert Tingen  komt de noodzaak tot sluiting hard aan: “ Wij hadden zo’n mooie band opgebouwd met het dorp en het dorp met ons, dat het erg zwaar valt om afscheid van elkaar te moeten nemen .  De buurtsuper is tijdelijk (tot eind van het jaar) nog open en staat in de etalage;  in die tussentijd wordt gezocht naar een overname kandidaat. Wordt die niet gevonden dan sluit de winkel defenitief.
 
De bewoners vragen zich hardop af of waar het sociale hart van de maatschappij is gebleven?
 
Valthe
 
De speciale buurtsuper de Troefmarkt moest in een behoefte voorzien. Drie jaar geleden is in samenwerking met Promens Care ingezet op kleinschalige service met producten van uitstekende kwaliteit  én door kansen te bieden aan mensen met afstand tot de arbeidsmarkt. Zij krijgen op maat gesneden leer- werktrajecten of zinvolle dagbesteding in een normale werkomgeving aangeboden en nemen daardoor actief deel aan de samenleving. Dorpsbewoners kunnen voor hun dagelijkse boodschappen gewoon om de hoek terecht. Het dorp zou een impuls krijgen was de verwachting, temeer daar elders in het land een dergelijke formule veel enthousiame ontwikkelde bij de inwoners daarom een succes is.
 
Voor Promens Care werd het ondernemingsrisico te groot en daarom sluit de winkel per 1 april aanstaande. Voor de inwoners van Valthe die slecht ter been zijn en waar de boodschappen nog thuis bezorgd worden, wordt dit mogelijk een probleem; zij moeten weer iemand vinden die voor taxi wil spelen. En op afhankelijkheid zit niemand te wachten. Ook hier spanning met het beleid om op een zo goed mogelijke wijze zo lang mogelijk thuis te blijven wonen. En niet te vergeten het wegvallen van een voorziening waar mensen met een beperking de kans krijgen om de afstand tot de arbeidsmarkt te verkleinen.
 
Het sluiten van banken
 
Ook het sluiten van (Rabo)banken en het verdwijnen van pinautomaten houdt de mensen bezig en inwoners maken zich ook hierover zorgen. De bank garandeert dat alle dorpen een geldautomaat kan behouden door o.a. deze te verplaatsen naar een plaatselijke winkel of openbare ruimte, maar daardoor kan ’s avonds niet en in hetweekend slechts beperkt gepind worden. De Rabobank heeft nu besloten voor Tweede Exloermond om van de 24 uurs pinautomaat een inpandige voorziening te maken. Dat betekent dat de pinautomaat ergens binnen wordt geplaatst en dat er alleen tijdens openingtijden van de locatie gebruik gemaakt kan worden.
 
De toegang tot contant geld is voor de PvdA een basisvoorziening die de banken zouden moeten waarborgen. Het zou wellicht zelfs een wettelijke stelling moeten zijn
 
De mensen denken ook vooruit: wat gebeurt er met een geldautomaat in een van de weinige winkels, indien de winkel niet meer levensvatbaar is of de eigenaar stopt, zoals in Valthe?
 
Wat kan de oplossing zijn: samenwerking tussen zorginstellingen, gemeenten, woningcorporaties,  en kleine ondernemers? De inwoners kunnen het niet alleen, de gemeente kan het niet alleen, maar door het samen te doen kan wellicht de sleutel worden gevonden voor initiatieven voor een buurtshopper (inclusief pinautomaat). De PvdA zal deze mogelijkheden de komende tijd verkennen.